Ελλάδα και Ισραήλ

 

Τρία άρθρα   του  Μάκη Ανδρονόπουλου**

Με αφορμή τον Ιούδα του Άμος Οζ (1)

Για ένα αντι-νεο-οθωμανικό άξονα (2)

Η Στρατηγική Σκοπιμότητα της Ελληνο – Ισραηλινής Συνεργασίας (3)

 

 

Με αφορμή τον Ιούδα του Άμος Οζ (1)

 Μια προσωπική επαφή με την εβραϊκότητα και το Ισραήλ

Ιούνιος 25,  2017

Από τότε που μπήκα στην συστηματική ημερήσια δημοσιογραφία το 1981, ουσιαστικά σταμάτησα να διαβάζω λογοτεχνία, με εξαίρεση στις καλοκαιρινές διακοπές, όπου ανάμεσα σε ιστορικά και πολιτικά έργα, διάβαζα κυρίως αστυνομικά και ολίγον Έκο. Με δυο λόγια έχω πολλά κενά στη λογοτεχνία και συνήθως  την αποτιμώ -όποτε την διαβάζω- με ευρύτερα κριτήρια, όχι και τόσο λογοτεχνικά. Ο Ιούδας του Άμος Οζ που διάβασα πριν από λίγες μέρες με συγκλόνισε… με έγδαρε. Πρόκειται για μια συγκλονιστική ιστορία που εκτυλίσσεται  δέκα χρόνια μετά την αναγνώριση του Ισραήλ από τον ΟΗΕ (1948) μέσα από την οποία παρουσιάζονται οι εσωτερικές συγκρούσεις μέσα στο σιωνιστικό κίνημα και τη συγκρότηση του κράτους του Ισραήλ, αλλά κυρίως, μέσα από την ιστορική αποτίμηση του προσώπου του Ιούδα, γίνεται μια βαθιά ενδοσκόπηση της εβραϊκότητας και της σχέσης των χριστιανών με τους Εβραίους.

 

Απέδωσα εν μέρει τον συγκλονισμό μου από την ανάγνωση του Ιούδα στο γεγονός ότι τις προηγούμενες βδομάδες, για να ξεφύγω από τις συστηματικές μου μελέτες, διάβασα τρία μικρά βιβλιαράκια που είχε βγάλει το ΒΗΜΑ της γαλλικής σειράς Que sais-je?. Ήταν ο Απόστολος Παύλος του Étienne Trocmé, Ο σιωνισμός του Ilan Greilsammer, Ο σύγχρονος Ιουδαϊσμός του Maurice-Ruben Hayoun, μέσα από τα οποία αναδύεται η σκληρότητα με την οποία έχει φερθεί η ιστορία σε αυτόν τον αρχαίο και ιδιαίτερο λαό και οι προβληματισμοί, θρησκευτικοί, κοινωνικοί, πολιτικοί που ταλάνισαν  τους Εβραίους και τους διανοούμενούς τους ανά τους αιώνες. Δεν ξέρω κατά πόσο οι Εβραίοι διέπραξαν ύβρηαυτοανακηρυσσόμενοι ως ο εκλεκτός λαός του θεού, αλλά μακρο-ιστορικά είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς  το μίσος με το οποίο τους αντιμετώπισαν μέσα στις χιλιετηρίδες οι άλλοι λαοί και κυρίως οι Ευρωπαίοι, με αποκορύφωμα το Ολοκαύτωμα των Γερμανών.

Προφανώς είναι η ζήλεια για τα επιτεύγματά τους, για τις τεράστιες προσωπικότητες που έδωσαν στη σκέψη, στις επιστήμες, στην τέχνη και τον πολιτισμό. Ο εβραϊκός πυλώνας του δυτικού πολιτισμού είναι κρίσιμος και σημαντικός: Albert Einstein, Sigmund Freud, Max Born, John von Neumann, Claude Levi-Strauss, Noam Chomsky, J. RobertOppenheimer, Jonas Salk, Franz Kafka, Philip Roth, Marcel Proust, Gustav Mahler, Bob Dylan κ.ο.κ.

Στιβαρές απαντήσεις για την ιστορία των Εβραίων μπορεί να βρει κανείς στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Ασέρ Ρ. Μωυσή Κληροδότημα (2011), όπου θα ανακαλύψει πολλά και συγκλονιστικά για την πανάρχαιη ελληνική κοινότητα των Εβραίων (Σ.Σ: σε επόμενα άρθρα θα αναφερθώ στη σχέση των Ελλήνων με τους εγχώριους Εβραίους, καθώς θεωρώ ότι οι Έλληνες δεν μπορέσαμε να αποφύγουμε την ηλίθια πλεγματική σύγκριση που κάνουν οι άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί με τους Εβραίους. Ίσως όμως, βαθιά μέσα στην ουσία μας, να θεωρούμε πως μόνο οι Εβραίοι είναι αντάξιοι ανταγωνιστές μας).

Με τα τρία προαναφερθέντα βιβλία αυτά μπόρεσα να τακτοποιήσω κάπως αυτά που ήξερα από την αστυνομική λογοτεχνία και κυρίως, από το εκπληκτικό Φόνος στο κιµπούτς της Μπάτυα Γκουρ ή το Διπλό παιγνίδι του Γερ Λάπιντ, αλλά και την σχετικά πρόσφατη ανάγνωση του Ισίδωρου Ζούργου Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο.  Ο Ιούδας πάντως στάθηκε αφορμή γι΄ αυτό το άρθρο και τα άλλα που θα ακολουθήσουν, γιατί επανενεργοποίησε  τον θαυμασμό μου, αλλά και το ενδιαφέρον μου για την εβραϊκότητα, για το Ισραήλ, για την ιστορία της Μέσης Ανατολής, για τα τραγικά λάθη της Δύσης, για την Καμπαλά, για το γκόλεμ … Στην συναστρία αυτής της απόφασης, να γράψω, έπαιξε ρόλο και το γεγονός ότι μέσα στο ηλεκτρονικό μου αρχείο βρήκα ένα κομμάτι μου του 2009/10 για ένα αμυντικό – εμπορικό άξονα ο οποίος έχει ήδη αρχίσει να εκκολάπτεται και το οποίο θα αναρτήσω στη συνέχεια.

Εγώ και οι Ισραηλινοί

Αν δεν κάνω λάθος, ήταν αρχή του Δεκέμβρη του 1987 που για πρώτη φορά επισκέφθηκε επίσημα  Έλληνας υπουργός το Ισραήλ. Ήταν ο Τάκης Ρουμελιώτης, τον οποίο συνοδέψαμε μερικοί δημοσιογράφοι. Ήταν ένα ταξίδι που θα άνοιγε τον δρόμο για την δραματικά καθυστερημένη αναγνώριση του Ισραήλ από την Ελλάδα. Ακολούθησε η Μελίνα και μετά ο Παπούλιας, αν θυμάμαι καλά και τέλος ήρθε η πλήρης αναγνώριση από την κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Εννοείται ότι ήμουν ελαφρά προκατειλημμένος. Εντυπωσιάστηκα  από το Τελ Αβιβ, αφουγκράστηκα το μεγαλείο της Ιερουσαλήμ και κυρίως ένιωσα τη δυναμική του τόπου και των Ισραηλινών.  Με είχε σοκάρει το γεγονός ότι νεαροί Ισραηλινοί και νεαρές 20-22 χρονών έπιναν καφέ σε υπαίθριους χώρους με τα αυτόματα κρεμασμένα στους ώμους.

Το ταξίδι αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προσωπική μου εξέλιξη. Τον ίδιο μήνα πήγα στην Κωνσταντινούπολη, επίσης για πρώτη φορά, ιδιωτικά και έμεινα οκτώ μέρες. Αυτά τα δύο ταξίδια ενεργοποίησαν μέσα μου την Ανατολή, αλλά κυρίως εκκολάφτηκε στην ψυχή μου η ελληνικότητα, την οποία μέχρι τότε περιφρονούσα.

Έκτοτε, παρακολουθούσα το Παλαιστινιακό με πιο διευρυμένη οπτική. Για μένα μέχρι τότε, το Ισραήλ ήταν ένα εμφύτευμα του βρετανικού ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή που έχανε. Αυτό δεν σημαίνει ότι προσχώρησα στην σκληρή ισραηλινή άποψη, ούτε ότι δεν επικρίνω τις ακρότητες στη Γάζα κ.ο.κ. Απλά ξέρω ότι οι Ευρωπαίοι  διέπραξαν μία ακόμη ιστορική ασχήμια έναντι των συμπατριωτών τους Εβραίων της Γερμανίας, της Ρωσίας, της Πολωνίας και της κεντρικής Ευρώπης. Θα μπορούσαν να τους έχουν εκχωρήσει την Ανατολική Πρωσία ή ένα άλλο βιώσιμο κομμάτι της Ευρώπης για να στήσουν την εστία τους. Σε ότι αφορά τους Παλαιστίνιους που επίσης θαυμάζω για το γεγονός ότι δεν κάμπτονται, είναι αήττητοι, αντιλαμβάνομαι πως έχουν εμπλακεί στα γρανάζια της ιστορίας και υποθέτω πως η Γάζα και η Δυτική Όχθη είναι πλέον πια δύο ξεχωριστά πράγματα.

Την εποχή που συνειδητοποιούσα τον αμυντικο-οικονομικό άξονα που προανέφερα, ένα φίλος μου, ο καθηγητής Δρ. Άγγελος Κολοκούρης, δημιούργησε μια μη κυβερνητική οργάνωση με τίτλο «Ινστιτούτο Ελληνο-Ισραηλινής Συνεργασίας»με τον διακριτικό τίτλο «Greek-Israeli Cooperation Institute(GI-CI)» με κύριο σκοπό την προώθηση της Ελληνο-Ισραηλινής συνεργασίας. Με κάλεσε και έγινα από τα ιδρυτικά της μέλη και τον βοήθησα συστηματικά στην αρχή, αν και στη συνέχεια η καθημερινότητα και ο βιοπορισμός με απομάκρυναν από το εγχείρημα, το οποίο έχει πλέον ως επίκεντρο την Σπάρτη. Κι αυτό γιατί υπάρχει μια ιστορική αναφορά, η σχέση της αρχαίας Σπάρτης με το Ισραήλ, η οποία καταγράφεται στο βιβλίο των Μακκαβαίων, όπου αναφέρεται η συστηματική αλληλογραφία μεταξύ του Βασιλιά των Σπαρτιατών Άρειου και των Αρχιερέων Ιωνάθαν και  Όνια και γίνεται λόγος για τη συμμαχία των δύο πόλεων, αλλά και την κοινή καταγωγή τους από το γένος του Αβραάμ.

Έτσι, γύρω στο 2010-11 άρχισε ένα νέο προσωπικό ενδιαφέρον για την εβραϊκότητα. Κατά ανεξήγητο τρόπο, συνέβη και κάτι άλλο σπουδαίο και παντελώς ανεξάρτητο από την δική μου δραστηριότητα, η δημιουργία στο facebook της σελίδας The Jewish Heritage of Greece από την Ειρήνη Κακουλίδου που σημείωσε μεγάλη επιτυχία και εξελίχθηκε σε ένα φόρουμ ιδεών. Τώρα, ξαναγράφω, με αφορμή τον Ιούδα του Άμος Οζ καθώς αισθάνθηκα την εσωτερική ανάγκη να πω κι εγώ μερικά πράγματα για τους Εβραίους και το Ισραήλ.

http://makisandronopoulos.blogspot.gr/2017/06/1_25.html

 

Για ένα αντι-νεο-οθωμανικό άξονα (2)

Μια παλιά ιδέα που υλοποιείται κατά το ήμισυ και που αποζητά την ολοκλήρωσή της

Ιούνιος 26,  2017

Το κείμενο που ακολουθεί το είχα γράψει το 2009-10 και συμπεριλαμβανόταν σε ένα κεφάλαιο που τελικά δεν «χώρεσε» εκδοτικά στο πρώτο μου βιβλίο «Η Ελλάδα στο ντιβάνι – Διεργασίες ανατροπής στην ιστορία, τη γλώσσα και τα κοινωνικά στερότυπα» (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2011). Δηλαδή, γράφτηκε πριν από την αποκάλυψη των νέων ενεργειακών αποθεμάτων στην ανατολική Μεσόγειο. Το άρθρο εκκινούσε από τέσσερα κυρίως γεγονότα της εποχής:

Το τότε νέο αναθεωρητικό δόγμα της Τουρκίας, του νέο-οθωμανισμού που αποβλέπει στην ανασυγκρότηση της αυτοκρατορίας και την ηγεμόνευση των Τούρκων στους αραβικούς πληθυσμούς της Μέσης Ανατολής και στον έλεγχο των πετρελαίων,

Την βαθιά κρίση στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ

Την κόπωση και την οριακή κατάσταση που άρχισε να διαμορφώνεται στα Δυτικά Βαλκάνια και

Την έναρξη της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα που θα την καθιστούσε ευάλωτη.

Στην ουσία με το κείμενο αυτό εισηγούμουν ένα άξονα αμυντικο-εμπορικό-οικονομικό μεταξύ Αθήνας-Βελιγραδίου-Βιέννης και ταυτόχρονα, μια συνέχειά του από Αθήνα σε Λευκωσία-Τελ Αβίβ,  με δυνατότητα προσεταιρισμού του Καΐρου, και ίσως της Βυρηττού και του Αμάν. Ένας τέτοιος άξονας θα μπορούσε όχι μόνο να διασφαλίσει την ειρήνη, αλλά και να εγγυηθεί νέες ασφαλείς διελεύσεις των ενεργειακών αγωγών, καθώς και πρόσβαση  στις ιρανικές πηγές, κάτι που θα βοηθούσε αισθητά την ευρωπαϊκή απεξάρτηση από τα υπαρκτά ενεργειακά συστήματα μέσω της διαφοροποίησης των πηγών και των αγωγών. Βέβαια, έκτοτε πολλά έχουν αλλάξει, η πλήρης ενεργειακή αυτάρκεια των ΗΠΑ, η δυναμική της δημιουργίας Ανεξάρτητου Κουρδιστάν και οι νέοι ενεργειακοί πόροι της Ανατολικής Μεσογείου έχουν διαμορφώσει ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη του νότιου τμήματος του άξονα που πρότεινα και ο οποίος στηριζόταν στο ιστορικό γεγονός της ενότητας του γεωπολιτικού χώρου της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου. Η σύμπραξη Αθήνας- Καΐρου και Αθήνας-Λευκωσίας-Τελ Αβίβ είναι ένα γεγονός που αλλάζει τα δεδομένα στην περιοχή και που μπορεί να αποτελέσει θεμέλιο για την ολοκλήρωση του άξονα.

Το αδημοσίευτο κείμενο του 2010 έχει ως εξής:

Τα βαλκανικά ζητήματα θέλουν λύση, άμεση ευρωπαϊκή λύση, χωρίς τους μεγάλους παίκτες  που απειλούν την βαλκανική ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η λύση αυτή μπορεί να προέλθει από μια στρατηγική συνεργασία Αθηνών και Βιέννης, που θα μπορούσε να ξεκινήσει με ορισμένες επιχειρηματικές συγχωνεύσεις στην ενέργεια, στις τηλεπικοινωνίες και στις τράπεζες με στόχο τη συγκρότηση ευρύτερων οικονομικών μονάδων στη βαλκανική και τη μόχλευση της ανάπτυξης στην περιοχή. Στη συνεργασία αυτή θα μπορούσαν σταδιακά να συμμετάσχουν το Βελιγράδι, το Ζάγκρεμπ και η Λουμπλιάνα και σε επόμενο στάδιο οι υπόλοιπες χώρες των δυτικών Βαλκανίων αναπτυξιακά, επιχειρηματικά, πολιτικά.

Έτσι, ο άξονας Αθηνών-Βιέννης θα μπορούσε να αναλάβει μια μεγάλη πρωτοβουλία συστηματικής συνεννόησης των χωρών της Βαλκανικής (ακόμη και σε μηναία βάση) με στόχο τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας ενιαίας αγοράς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ο οποίος θα περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο υποδομών (μεταφορές, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, παιδεία και υγεία) που θα ενοποιεί την εσωτερική βαλκανική αγορά και το οποίο όμως θα είναι συμβατό με τα διευρωπαϊκά δίκτυα.

Τα σχέδια αυτά εφόσον συμφωνηθούν πολιτικά θα μπορούσαν να βγουν για χρηματοδότηση στη διεθνή αγορά. Το ελληνικό χρηματιστήριο μπορεί να παίξει κεντρικό ρόλο στη διάθεση τίτλων σε διεθνείς θεσμικούς επενδυτές για τα έργα αυτά (ομόλογα σε ευρώ μετατρέψιμα σε μετοχές κλπ).

Η προσήλωση της Ελλάδας σε ένα σχέδιο τέτοιας εμβέλειας θα έφερνε τη χώρα στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων, θα έδινε διέξοδο στο παραγωγικό της δυναμικό και θα την καθιστούσε κέντρο διεθνών επενδύσεων στην περιοχή με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία μας και το κύρος της χώρας. Είναι αυτονόητο ότι μια τέτοιας διάστασης πρωτοβουλία θα πρέπει να αναληφθεί από πολιτικά πρόσωπα που θα αφιερωθούν κυριολεκτικά στο σκοπό.

Για τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή, το νέο-οθωμανικό σενάριο του Νταβούτογλου όχι μόνο δεν αποτελεί πραγματική προοπτική, αλλά είναι πολλαπλά επικίνδυνο, τόσο για την εύθραυστη ειρήνη στην περιοχή, όσο και για τα δυτικά συμφέροντα. Τα Βαλκάνια είναι στρατηγικό προπύργιο ακόμη και σε όρους 21ου αιώνα.

Είναι σαφές ότι μετά τις αλλεπάλληλες αποκαλύψεις συνομωσιών από κεμαλιστές στρατιωτικούς και τη σύλληψή τους και παρά την «αντίσταση» του Συνταγματικού Δικαστηρίου στην κυβέρνηση των Ισλαμιστών του Ερντογάν, το στρατιωτικο-οικονομικό σύμπλεγμα που κυβέρνησε επί ένα αιώνα σχεδόν την Τουρκία στο όνομα του κεμαλισμού βρίσκεται σε φάση αποδρομής. Η γοητεία του μεταμοντέρνου λαϊκού Ισλάμ, όπως το εκφράζει ο Ερντογάν, μπορεί να καθησυχάζει την απελπισμένη Αμερική και τη Δύση, όμως στο βάθος γνωρίζουν ότι πίσω από αυτή κρύβεται ένας ισχυρός συντηρητισμός και ένας ανομολόγητος εθνικισμός, με υπονοούμενα αυτοκρατορικά ή χαλιφάτου.

Βέβαια, το εγχείρημα Νταβούτογλου, αν και παράγει δυναμική και είναι γοητευτικό για τα μονίμως εκτός πραγματικότητας think tank της Ουάσιγκτον, δεν μπορεί να αποτελέσει ενοποιητικό παράγοντα για τους Αλεβίτες της Συρίας ή τους Σιίτες του Ιράκ ή του Ιράν. Και φυσικά δεν μπορεί να αποτελέσει ενοποιητικό παράγοντα τον 21ο αιώνα, εξήντα χρόνια μετά την αποικιοκρατία και την εκκόλαψη των επιμέρους αραβικών εθνικισμών. Η διανοητική κατασκευή του Νταβούτογλου, που τόσο γοητεύει ορισμένες ελίτ της Αθήνας, δεν είναι παρά ένα καθησυχαστικό πρόσχημα για τους κεμαλιστές. Το ελληνικό καθήκον είναι απλό: να θυμίζει, πρώτον, στους φίλους Άραβες το κακό παρελθόν της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τις ιμπεριαλιστικές βλέψεις της Τουρκίας και δεύτερον, ότι η ανεξαρτησία των χωρών τους και η προοπτική τους διασφαλίζεται με μια συνεχώς διευρυνόμενη συνεργασία με την ΕΕ, η οποία σταδιακά θα αποκτά όλο και μεγαλύτερο βάθος. Η προοπτική ενός ενιαίου μεσογειακού οικονομικού χώρου αποκτά τώρα νέα και ισχυρά επιχειρήματα.

Ο ελληνικός ρόλος μπορεί να είναι σημαντικός. Ως μικρή χώρα που εκ του μεγέθους της δεν μπορεί να αποτελεί απειλή, μπορεί να αποτελεί τον εισηγητή μιας δικαιακής αντίληψης των σχέσεων, που θα απεγκλωβίζει τους ενεργειακούς δρόμους από τη γεωπολιτική απόκλιση της Άγκυρας, θα παρέχει πλάτη στην ασφάλεια του Ισραήλ και θα ευνοεί την ανασυγκρότηση της ανεξάρτητης Παλαιστίνης.

Ένας άξονας Βιέννης-Ζάγκρεμπ-Βελιγραδίου-Αθήνας-Λευκωσίας-Βηρυτού-Αμάν-Παλαιστίνης-Τελ Αβιβ-Καΐρου θα μπορούσε όχι μόνο να διασφαλίσει την ειρήνη, αλλά και να εγγυηθεί νέες ασφαλείς διελεύσεις των ενεργειακών αγωγών, καθώς και πρόσβαση στις ιρανικές πηγές, κάτι που θα βοηθούσε αισθητά την ευρωπαϊκή απεξάρτηση από τα υπαρκτά ενεργειακά συστήματα μέσω της διαφοροποίησης των πηγών και των αγωγών.

Η διαμεσολάβηση του Γ. Παπανδρέου στην διαμάχη Ισραήλ-Παλαιστίνης είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και κρίσιμη. Η προσπάθεια δημιουργίας σχέσεων μεταξύ Κροατίας-Ισραήλ με την επίσκεψη του Ισραηλινού προέδρου Σιμόν Πέρες στο Ζάγκρεμπ και οι συνομιλίες με την πρωθυπουργό Γιαντράνκα Κόσορ δείχνουν ότι το σχήμα δουλεύεται. _

http://makisandronopoulos.blogspot.gr/2017/06/2.html

 

Η Στρατηγική Σκοπιμότητα της Ελληνο – Ισραηλινής Συνεργασίας* (3)

Η αναθεώρηση των πάντων

Ιούνιος 30,  2017

Ζούμε σε παγκόσμιο επίπεδο μια περίοδο μετάβασης σε κάτι νέο, το οποίο δεν μπορούμε ακόμη να προσδιορίσουμε. Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι αυτό το νέο μπορεί να είναι καλό, όπως  άλλωστε υπάρχουν εξ ίσου σοβαρές ενδείξεις ότι μπορεί να είναι κακό. Το μόνο που πραγματικά γνωρίζουμε είναι ότι  συντελούνται ανατρεπτικές αλλαγές στις κοινωνίες, στην τεχνολογία, στην οικονομία, στον ίδιο τον πλανήτη που οδηγούν εκ των πραγμάτων στην αναθεώρηση όλων των αξιών.

Η συνειδητοποίηση αυτών των κατακλυσμιαίων ανατροπών είναι ιδιαίτερα  αισθητή στη Δύση.  Η συνεχώς διευρυνόμενη σύγχυση, η ανάδυση νέων πόλων οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος, οι αλλεπάλληλες εκφάνσεις της «αραβικής άνοιξης» και οι αβεβαιότητες που τη συνοδεύουν, η επιστροφή ευρύτερων γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων, η γενικευμένη αίσθηση ότι το διεθνές χρηματο-οικονομικό σύστημα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του, οι αλυσιδωτές κοινωνικές εκρήξεις, σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των φαινομένων της κλιματικής αλλαγής και της μετανάστευσης, δημιουργούν ένα ασταθές περιβάλλον. Είναι μάλλον σαφές πως έχουμε εισέλθει σε μια φάση μετάβασης σε ένα άλλο παγκόσμιο statusquo. Η κατεύθυνση του κόσμου δεν είναι ακόμη ευκρινής. Δεν υπάρχει αξιόπιστη πρόβλεψη για το πότε και πώς θα ολοκληρωθεί αυτή η μετάβαση προς τη νέα κατάσταση πραγμάτων. Σε ανάλογες περιστάσεις η ιστορική εμπειρία παραπέμπει σε τραγικές διαδικασίες.

Η παγκόσμια οικονομία είναι αντιμέτωπη με μια μείζονα κρίση αβεβαιότητας που έχει φέρει στην επιφάνεια όλα τα διαρθρωτικά προβλήματα του διεθνούς χρηματο-οικονομικού συστήματος. Οι οικονομίες των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης  βρίσκονται στο χείλος της ύφεσης, ενώ η οικονομία της Ιαπωνίας υποφέρει από την διπλή πληγή του τεράστιου εσωτερικού χρέους και της Φουκουσίμα. Η κρίση χρέους στην Ευρώπη απειλεί να παρασύρει τις αγορές σε μια επικίνδυνη περιδίνηση, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας σε πρόσφατη έκθεσή του προειδοποίησε για απώλεια 40 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας την επόμενη διετία σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η ρευστότητα των πραγμάτων  καταγράφεται στους επίσημους πλέον προβληματισμούς για την επιβίωση της ευρωζώνης ή ακόμη της ίδιας της  Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι τόσο έντονη η ρευστότητα των πραγμάτων που ακουμπά ακόμη και το ΝΑΤΟ, το μόνο οργανισμό που λειτουργεί. Η παρατεταμένη χρηματο-οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008 έχει επηρεάσει την περίπλοκη ευρω-αμερικανική διελκυστίνδα ακόμη και στο επίπεδο της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η γεωοικονομική ανασφάλεια μετατρέπεται σε γεωπολιτική.

Παρ΄ όλα αυτά, η ανθρωπότητα διαθέτει δύο σοβαρά πλεονεκτήματα, την κοινή γνώμη και την επικοινωνία, που μπορούν να λειτουργήσουν ανασχετικά όταν οι δυσμενείς εξελίξεις καθίστανται ανεξέλεγκτες.  Ο μετριοπαθής ορθολογισμός εξακολουθεί, παρά τις ανορθολογικές εκφάνσεις του συστήματος, να αποτελεί χαρακτηριστικό των ανθρώπων όλου του κόσμου και μάλιστα σε αντιδιαστολή με τον «εσχατολογικό ορθολογισμό» που ταυτίζεται με την απλούστευση και οδηγεί στον ολοκληρωτισμό και τη βία. Συνεπώς, μπορούμε βάσιμα να ελπίζουμε στην διατήρηση και την εδραίωση της ειρήνης, αλλά και στη διάχυση της ευημερίας σε ολόκληρο τον πλανήτη…

Δύο ανάδελφοι λαοί στη δίνη της μετάβασης

Με ένα εντελώς αναπάντεχο τρόπο που παραπέμπει μάλλον σε κάποιο καπρίτσιο της ιστορίας, δύο μικροί και πανάρχαιοι λαοί που καθόρισαν την ιστορική εξέλιξη σε ένα μεγάλο τμήμα του πλανήτη κατά την αρχαιότητα, οι Έλληνες και οι Ισραηλίτες, βρίσκονται ξαφνικά στο επίκεντρο κοσμογονικών εξελίξεων.

Η Ελλάδα με τη μικρή της οικονομία που αποτελεί μόλις το 2% της ευρωζώνης, βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα της κρίσης χρέους των «17», με αποτέλεσμα μια ενδεχόμενη χρεοκοπία της να προδικάζει μια μείζονα παγκόσμια κρίση με αστάθμητες συνέπειες.

Το Ισραήλ μετά από τέσσερις πολέμους και δύο ιντιφάντα, είναι υποχρεωμένο σήμερα να αντιμετωπίσει νέες αβεβαιότητες και προκλήσεις που αφορούν την ασφάλεια και την προοπτική του, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται πλέον και η πυρηνική απειλή.

Οι Έλληνες και οι Ισραηλινοί, παρά τον σκεπτικισμό και τις χρόνιες μεταξύ τους δυσπιστίες, βρέθηκαν ξαφνικά πολύ κοντά. Μια συγκυρία ανεξάρτητων γεγονότων συνέβαλαν σε αυτό. Από τη μια, η προκλητική στάση της Τουρκίας έναντι του Ισραήλ, κατέληξε στη μετατροπή της μεταξύ τους συμμαχίας σε απροκάλυπτη εχθρότητα. Έτσι, το Ισραήλ αναζήτησε επιχειρησιακό αμυντικό βάθος και στήριξη στην Ελλάδα που ούτως ή άλλως δέχεται χρόνιες προκλήσεις από την Τουρκία. Από την άλλη, η ωμή παρέμβαση της Άγκυρας  στα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και συγκεκριμένα, την συνεκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων που βρίσκονται στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη  με το Ισραήλ, ενεργοποίησε το παρακοιμώμενο κοινό αμυντικό δόγμα Ελλάδας-Κύπρου. Με αυτό τον τρόπο αναδείχθηκε ο νέος αμυντικός άξονας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.

Αυτή είναι μία νέα κατάσταση που προέκυψε από τις περιστάσεις και η οποία εκτιμάται ότι πρέπει να εδραιωθεί ψυχολογικά και οργανωτικά, αλλά και να αποκτήσει το βάθος εκείνο με το οποίο θα υπερβεί τον ευκαιριακό της χαρακτήρα και θα την καταστήσει  ιστορική δυναμική η οποία και θα καθορίσει τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου.

Δύο λαοί της νεωτερικότητας

Κάπως έτσι, με αυτόν τον απρόβλεπτο τρόπο, οι δύο ανάδελφοι λαοί, οι Έλληνες και οι Εβραίοι ξανασυναντούνται στην ιστορία φέρνοντας μαζί τους τις απίστευτες και μοναδικές τους ιστορικές εμπειρίες.  Στους δύο αυτούς λαούς που έλαμψαν στην αρχαιότητα, η ιστορία επεφύλαξε μια δραματική πορεία μέσα στους αιώνες και η οποία χαρακτηρίστηκε από κατακτήσεις, κακουχίες, διωγμούς, εκπατρισμούς, καταστροφές, γενοκτονίες, φθόνο και μίσος. Η Κόλαση της Βιέννης, η Νύχτα των Κρυστάλλων, η Εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας, οι Θεσσαλονικείς Εβραίοι στα κρεματόρια του Άουσβιτς, η γενοκτονία των Ποντίων, η Μικρασιατική καταστροφή, το πογκρόμ του 1955 στην Κωνσταντινούπολη, ο Αττίλας Ι και ΙΙ στην Κύπρο είναι μερικές από τις ανεξίτηλες πληγές που ο χρόνος δεν σβήνει. Κανονικά, οι δύο αυτοί λαοί, θα έπρεπε να είχαν εξαφανιστεί από το πρόσωπο της ιστορίας. Τόσοι και τόσοι ισχυροί το επεδίωξαν από φθόνο και πλέγμα με όλα τα μέσα. Κι όμως, οι Έλληνες και οι Εβραίοι επέζησαν κρατώντας την ταυτότητα και τη μοναδικότητά τους παρά τις αντιξοότητες και την «πανουργία της ιστορίας». Και όχι μόνο επέζησαν, αλλά επέστρεψαν στην ιστορία μετά από απουσία χιλιετηρίδων ανατρέποντας κατεστημένες τάξεις πραγμάτων!…

Πρόκειται, χωρίς αμφιβολία, για δύο μοναδικές εξαιρέσεις στην ιστορία. Η ελληνική Επανάσταση του 1821 ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και στην τάξη που είχε επιβάλει η Ιερά Συμμαχία καθώς και η συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους στον ελλαδικό χώρο, όπως άλλωστε η δημιουργία του κράτους Ισραήλ το 1948 στους τόπους της βιβλικής κοιτίδας του ιουδαϊσμού από τους πιονιέρους του σιωνισμού που άρχισαν να εγκαθίστανται εκεί στις αρχές του 20ου αιώνα, αποτελούν παράδοξα της ανθρώπινης ιστορίας, δύο κορυφαίες στιγμές της νεωτερικότητας.

Έκτοτε και οι δύο λαοί έζησαν με συνεχείς πολέμους. Ο φόρος του αίματος που έχουν καταβάλει για την ελευθερία τους και ο πόνος που έχουν βιώσει είναι  εξουθενωτικός. Είναι δύο λαοί που απεχθάνονται τον πόλεμο, γιατί γνωρίζουν καλύτερα από τους περισσότερους άλλους λαούς τη φρίκη του. Έχουν και οι δύο, αποδεδειγμένα γενναίοι αυτοί λαοί, βαρεθεί να πολεμούν. Όμως αυτό επουδενί δεν σημαίνει ούτε ότι έπαψαν να είναι γενναίοι, ούτε ότι αν χρειαστεί δεν θα ξαναπολεμήσουν. Και αυτό το γνωρίζουν και οι φίλοι και οι εχθροί τους. Το απέδειξαν οι Έλληνες στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλάζοντας, όπως παγκοσμίως έχει γίνει αποδεκτό, τον ρου του. Το απέδειξαν οι Ισραηλινοί στους αλλεπάλληλους πολέμους που ακολούθησαν την ίδρυση του κράτους τους.

Οι Εβραίοι είναι ένας αξιοθαύμαστος λαός. Στη διασπορά, κατάφεραν παρά τους διωγμούς, τα βάσανα, τις προσβολές και τις ήττες να κρατήσουν την ταυτότητα και τη θρησκεία τους. Οι δυσκολίες τους έκαναν σκληρούς, αποφασιστικούς, οργανωτικούς, πειθαρχημένους. Ιδιότητες που τους κράτησαν ενωμένους.

Σε όποια χώρα κι αν βρέθηκαν στις εκατονταετηρίδες της εξορίας τους από τον γενέθλιο τόπο τους εργάστηκαν σκληρά, πέτυχαν, έκαναν θαύματα, μεγαλούργησαν. Στη σκέψη, στις επιστήμες, στην πολιτική, στην τέχνη, στη μουσική, στην τεχνολογία, το εμπόριο, την τραπεζική οι Εβραίοι παραθέτουν κορυφαία ονόματα. Η συνεισφορά τους στον σύγχρονο πολιτισμό είναι εντυπωσιακή και καθοριστική. Όπου κι αν βρέθηκαν, ήταν ανοιχτοί στα νέα ρεύματα, στην πρόοδο, στις αλλαγές, στην προσαρμογή.

Δεν είναι καθόλου τυχαία η συγκρότηση των κιμπούτς το πρώτο μισό του 20ου αιώνα πάνω στις πιο προχωρημένες για την εποχή τους αρχές της ισότητας και της άμεσης δημοκρατίας, όπου τα μέλη της αγροτικής κοινότητας εργάζονταν εναλλακτικά σε όλες τις δουλειές, οι γυναίκες εργάζονταν όπως και οι άντρες, αναζητώντας την αυτοπραγμάτωσή τους και πέρα από την μητρότητα. Είναι αυτοί που μετέτρεψαν την έρημο σε «Τοσκάνη»… Αυτοί που ανέπτυξαν τεχνολογίες, οργανώθηκαν καινοτομικά και εξελίχθηκαν.

Οι Έλληνες είναι επίσης ένας αξιοθαύμαστος λαός, ανοιχτός στις προκλήσεις, κοσμοπολίτης, γενναίος, με εκρηκτικά πνευματικά χαρίσματα, με χιλιάδες καταξιωμένους πανεπιστημιακούς και ερευνητές στα πανεπιστήμια της Αμερικής και της Ευρώπης. Όταν οι Έλληνες βρεθούν σε οργανωμένα συστήματα μεγαλουργούν, όπως επίσης και όταν βρίσκονται στο περιβάλλον του ελεύθερου ανταγωνισμού, όπως καταδεικνύει η πρωτοπορία τους στην εμπορική ναυτιλία. Αν και η χώρα καταληστεύτηκε από τα μεγάλα εγχώρια και ξένα συμφέροντα, πέτυχε να γίνει δεκτή στην ευρωζώνη και να οργανώσει άψογους και ασφαλείς Ολυμπιακούς Αγώνες το 2004. Σήμερα οι Έλληνες είναι αντιμέτωποι με τα λάθη και την ανεπάρκεια των ηγεσιών τους. Στην ουσία είναι σε μια ιδιότυπη μετανεωτερική «εμπόλεμη» κατάσταση. Δεν έχουν παρά να ακολουθήσουν το οργανωτικό πρότυπο του Ισραήλ, από το οποίο έχουν πολλά να διδαχθούν και να πάρουν.

Οι Έλληνες και οι Εβραίοι είναι δυο ιδιαίτεροι λαοί. Μετρούν με τη διασπορά 16 εκατομμύρια περίπου έκαστος και διακατέχονται από μια εντυπωσιακή δύναμη επιβίωσης. Η ζωτικότητά τους είναι μοναδική. Οι αρετές τους είναι  ισχυρές και συμπληρωματικές, γεγονός που αναμφίβολα διευρύνει σημαντικά την αποτελεσματικότητά τους σε κοινές δραστηριότητες και επιχειρήσεις.

Η γενναιότητα  των δύο λαών είναι ιστορικά καταγεγραμμένη, όπως άλλωστε και η πολεμική τους αποτελεσματικότητα. Η οργανωτική δεινότητα και η πειθαρχία των Ισραηλινών μπορεί να αποτελέσει ένα ακατανίκητο κράμα με την επιτηδειότητα και την αποτελεσματικότητα των Ελλήνων σε χαοτικά περιβάλλοντα.

Αυτοί οι δύο υπερήφανοι λαοί, με τις γαλανόλευκες σημαίες τους που φέρουν τα θρησκευτικά τους σύμβολα, δεν μπορούν πια να ηττηθούν.

Οι νέες γεωπολιτικές και γεωοικονομικές συνθήκες

Η ανατολική λεκάνη της Μεσογείου αποτελούσε πάντα ένα ιδιαίτερης βαρύτητας γεωπολιτικό πεδίο που επηρέαζε ιστορικά την Ευρώπη, τη Ρωσία, μέχρι την κεντρική Ασία, τον Ινδικό Ωκεανό και το Κέρας της Αφρικής. Η ανακάλυψη των ενεργειακών πόρων στην αραβική χερσόνησο στα τέλη του 19ου αιώνα ανέδειξε την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου σε μείζονα γεωοικονομικό χώρο που καθόρισε και εξακολουθεί να καθορίζει τις γεωπολιτικές εξελίξεις μέχρι σήμερα.

Από την «Συνάντηση της Μάλτας» Μπους-Γκορμπατσόφ το 1989 και μετά τα πράγματα μοιάζουν να αλλάζουν, συνήθως με αργό ρυθμό, ενίοτε όμως και ιδιαίτερα γρήγορα, όπως τώρα. Οι νέες ενεργειακές πιθανότητες που ανέδειξε η τεχνολογία των δορυφόρων έρχονται όχι μόνο να αναδιατάξουν την γεωοικονομική σημασία της περιοχής, αλλά και να ανατρέψουν το γεωπολιτικό status. Κι αυτό γιατί συντελούνται παράλληλα μείζονες αλλαγές που ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί.

Η Συνθήκη Σένγκεν, η κατάρρευση των καθεστώτων της Τυνησίας, της Λιβύης και της Αιγύπτου που πυροδότησε κοινωνικές εξεγέρσεις από την Υεμένη μέχρι τη Συρία, η ισορροπία τρόμου στο Ιράκ, στο Λίβανο, το Κουρδικό και το Παλαιστινιακό, η βεβαιότητα πως το Ιράν θα αποκτήσει σύντομα πυρηνική βόμβα, η αντιπαλότητα Τουρκίας-Ισραήλ, Τουρκίας- Κύπρου και Τουρκίας-Ελλάδας, η ρευστότητα στο Κόσοβο αποτελούν ένα πολύ ευρύ και ιδιαίτερα εύφλεκτο πεδίο εντάσεων.

Η πρόθεση των ΗΠΑ να αποσυρθούν από το Ιράκ και το Αφγανιστάν, η αλλαγή της αμερικανικής αντίληψης για το καθεστώς Ερντογάν, ο φόβος μετατροπής της «αραβικής άνοιξης» σε «χειμώνα», η διεθνής αμηχανία στη διαχείριση της υπόθεσης της Συρίας, το μέγα ερώτημα του Ιράν και δεκάδες άλλοι παράμετροι  απασχολούν τους πάντες, ιδιαίτερα δε τη Δύση. Ο αναδυόμενος άξονας Αθήνας-Λευκωσίας, Τελ Αβιβ και ο υπό ανάδυση άξονας Τελ Αβιβ, Κουρδιστάν, Αρμενίας μπορεί να εγγυηθούν την ασφάλεια των δυτικών συμφερόντων στις συνθήκες που δημιουργούν οι νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται στην ευρύτερη περιοχή. Οι παραδοσιακά καλές σχέσεις της Ελλάδας με τις αραβικές χώρες, το μη απειλητικό της μέγεθος, το γεγονός ότι είναι μέλος των δυτικών θεσμών (ΝΑΤΟ, ΕΕ, ΟΑΣΕ κλπ) παρέχει στην Ελλάδα την δυνατότητα να παίξει ένα ιδιαίτερο σταθεροποιητικό ρόλο και να εγγυηθεί ισορροπίες.

Η μεγάλη ιδέα του Γιάννη Συλλάνταβου

Σε ανύποπτο χρόνο, στις 12 Δεκεμβρίου 1974, ένας ιδιαίτερος Έλληνας, ο Γιάννης Γ. Συλλάνταβος, συνέλαβε την ιδέα μιας «Ιεράς Συμμαχίας» μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ και δημοσίευσε την διακήρυξή του για μια «πολιτιστική, οικονομική, αμυντική και ανθρωπιστική συνάντηση» των δύο λαών.

Ο Συλλάνταβος, που παρομοιάζει τους δύο λαούς ως «δύο νησίδες στον ταραγμένο ωκεανό της ανθρωπότητας» θεωρεί ότι «η μόνη ελπίς των είναι η ιδεατή γέφυρα για μια από κοινού πορεία σε ένα κοινό μέλλον». Το όραμα του Συλλάνταβου δεν είναι εθνικιστικό, ούτε αμυντικό. Είναι όραμα πανανθρώπινο, γιατί πιστεύει ότι οι δύο λαοί μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην υπέρβαση των προβλημάτων του δοκιμαζόμενου πολιτισμού της ανθρωπότητας.

Θεωρεί ότι η συνάντηση των δύο λαών πρέπει να συντελεστεί  κυρίως στον πνευματικό τομέα, μέσα από τις αναφορές στους Έλληνες κλασικούς και στη Βίβλο, με τη δημιουργία Ακαδημιών Ανθρωπιστικής Επιμόρφωσης. Παράλληλα, η «συνάντηση» πρέπει να γίνει και στον εμπορικό τομέα, όπου το Ισραήλ έχει οργανωμένη πρόσβαση στις διεθνείς αγορές. Κρίσιμο ρόλο μπορούν να παίξουν οι ομογενείς της διασποράς των δύο λαών. Εκτιμά ως θεμελιώδη την αμυντική συνεργασία, αλλά θεωρεί ιδιαίτερα κρίσιμη την «κοινωνική συνάντηση» των δύο λαών για την εδραίωση της συμμαχίας , «χωρίς να αλλοιώσουν τα εθνικά τους χαρακτηριστικά», ώστε να αποτελέσουν μία «απρόσβλητο δύναμη σε όλους τους τομείς από κάθε εχθρική βλέψη».

Η δημιουργία μιας νέας δυναμικής

Είναι λοιπόν σκόπιμο για πολιτισμικούς, γεωπολιτικούς και γεωοικονομικούς λόγους να αρθεί η δυσπιστία και να οικοδομηθεί η αλληλοκατανόηση των δύο λαών με στόχο την δημιουργία εμπιστοσύνης πάνω στην οποία θα εδραιωθεί η στρατηγική τους συνεργασία. Η πύκνωση του χρόνου που επιτρέπει η σύγχρονη τεχνολογία και οι επιστήμες της επικοινωνίας, μπορεί να επιταχύνει την κατάκτηση αυτών των στοχεύσεων πολύ ταχύτερα από ότι στο παρελθόν.

Η οικοδόμηση και η εμβάθυνση σχέσεων πάνω στον καμβά πολιτισμός – τεχνολογία –ιατρική – ανάπτυξη προβλέπεται γόνιμη και πρέπει να προχωρήσει ανεξάρτητα από το πολιτικό πεδίο. Παρ΄ όλα αυτά δεν επαρκεί. Τα τέσσερα αυτά πεδία είναι μεν γόνιμα και απολύτως αναγκαία για τη δημιουργία ουσιαστικών δεσμών, αλλά το πολιτικό πεδίο είναι το κλειδί για την επίτευξη της εμπιστοσύνης με τους όρους που προαναφέρθηκαν. Αυτό είναι εφικτό, ιδιαίτερα σε ένα κόσμο που αλλάζει και οι αξίες αναθεωρούνται .

Η ελληνική ναυτιλία και η ισχύς του εβραϊκού στοιχείου στον χρηματο-οικονομικό τομέα, η ύπαρξη μεγάλης διασποράς των δύο λαών σε όλο τον κόσμο, σε συνδυασμό με την τεχνολογική πρωτοπορία του Ισραήλ και το υψηλό επιστημονικό και τεχνικό δυναμικό που διαθέτει η Ελλάδα σε όλο τον κόσμο μπορεί να αποτελέσει το ιστό μιας παγκόσμιας δικτύωσης υψηλής αποτελεσματικότητας.   Τα οφέλη από τέτοιες συμπράξεις είναι ανυπολογίστου αξίας και μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα δυναμική που να υπερβαίνει κατά πολύ τα αμοιβαία οφέλη των δύο χωρών.

Μέτρα Οικοδόμησης Κοινωνικής Εμπιστοσύνης (ΜΟΚΕ)

Η αμυντική και η οικονομική συνεργασία Ελλήνων και Ισραηλινών είναι σημαντικές και αναγκαίες, αλλά αν δεν βασιστεί σε μια βαθειά  πολιτισμική και κοινωνική αλληλοκατανόηση και  δεν περιβληθεί με μια ειλικρινή κοινωνική εμπιστοσύνη, τότε, θα παραμείνει ευκαιριακή και δεν θα εδραιωθεί. Αντίθετα, τα αποτελέσματα αυτής της στρατηγικής συνεννόησης και συνεργασίας στον αμυντικό, διπλωματικό και οικονομικό τομέα θα αυξάνονται με εκθετικό τρόπο εφόσον επιχειρηθεί η εμβάθυνση αυτής της σύμπραξης.

Οι δύο λαοί θα ήταν σκόπιμο να «ερωτευτούν» ο ένας τον άλλο, να ανακαλύψουν αλλήλους και να δεθούν με ισχυρούς και ειλικρινείς κοινωνικούς δεσμούς. Για να συμβεί αυτό και επειδή οι συνθήκες το επιβάλλουν, για την επιτάχυνση του κοινωνικού συντονισμού, πρέπει  να ξεκαθαρίσουν έννοιες και οι ιστορικές παρεξηγήσεις, όπως για παράδειγμα η έννοια του σιωνισμού.

Η εβραϊκότητα συνήθως προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα στην ελληνική κοινή γνώμη που κινούνται μεταξύ ανθρωπιάς και οργής, θαυμασμού και φθόνου, κατανόησης και δυσπιστίας και τα οποία τελικά καταλήγουν στην ακινησία. Η εβραϊκότητα επιβαρύνεται συχνά και από τον τρόπο που αντιμετωπίζει του Ισραηλινού κράτους έναντι των Παλαιστινίων. Υπάρχει μια καχυποψία που αποδίδεται στην ενστάλαξη μιας απροσδιόριστης εθνικής φοβίας από συντηρητικούς κύκλους και  πρέπει να διασκεδαστεί.

Η στρατηγική προσέγγιση των δύο λαών πρέπει να γίνει με όρους σύγχρονους και δημιουργικούς, πέρα από το ολοκαύτωμα και τις ευκαιριακές συμπλεύσεις.

Γι΄ αυτό και πρέπει να υπάρξει μια συστηματική προσπάθεια, με όραμα και σχεδιασμό, της προσέγγισης των δύο λαών με Μέτρα Οικοδόμησης Κοινωνικής και Πολιτισμικής Εμπιστοσύνης (ΜΟΚΠΕ).

Τα επιτεύγματα του Ισραήλ, στρατιωτικά, πολιτικά, κοινωνικά, τεχνολογικά, ιατρικά, αλλά  και στη λογοτεχνία και  τις τέχνες πρέπει να γίνουν ευρέως γνωστά στην Ελλάδα μέσω μιας συστηματικής και αντικειμενικής πληροφόρησης. Μαζικά ταξίδια γνωριμίας, τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ, συστηματικές πολιτιστικές ανταλλαγές (μουσική, χορός, θέατρο, σινεμά, εικαστικά) μπορούν να συμβάλουν στην εμβάθυνση της γνωριμίας των δύο λαών και στην αλληλοκατανόηση.

Το Μεσανατολικό, για το οποίο οι Έλληνες έχουν μονομερή πληροφόρηση, πρέπει να τεθεί στις πραγματικές του διαστάσεις. Η αλληλογνωριμία των δύο λαών και των δυνατοτήτων τους πρέπει να διερευνηθούν μέσα από συνέδρια, την επιστημονική και ερευνητική συνεργασία και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

Καθοριστικό ρόλο όμως θα παίξουν παράλληλα με όλα αυτά η συστηματική συνεργασία στον οικονομικό, χρηματο-οικονομικό και επιχειρηματικό τομέα των δύο χωρών.

Για μια υψηλή στρατηγική

Η στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ πρέπει να έχει τα χαρακτηριστικά μιας υψηλής στρατηγικής που θα υπερβαίνει τα ευκαιριακά  αμοιβαία συμφέροντα και θα έχει βάθος και προοπτική. Η Ελλάδα έχει πολλά να κερδίσει από μια τέτοια στρατηγική συνεργασία, παρά την ύπαρξη ορισμένων κινδύνων. Το αντίστοιχο ισχύει και για το Ισραήλ.  Σε ένα τέτοιο πλαίσιο η Ελλάδα έχει μια σημαντική δυνατότητα, να γίνει ο εισηγητής του Ισραήλ στους κορυφαίους δυτικούς θεσμούς, όπως το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Ινστιτούτο Ελληνο-Ισραηλινής Συνεργασίας (ΙΝΕΛΙΣ -GICI) προσδοκά να παίξει το ρόλο του καταλύτη για την επίτευξη αυτής της δημιουργικής σύμπραξης  Ελλήνων και Ισραηλινών και να δημιουργήσει ένα εργαλείο του ιδιωτικού τομέα  για την επίτευξή της μέσα από κοινωφελείς δραστηριότητες στις επιστήμες και την τεχνολογία, τις επιχειρήσεις, το εμπόριο, την ιατρική, την έρευνα, την εκπαίδευση, την επιμόρφωση, τις τέχνες και τον πολιτισμό.

* Το ανέκδοτο αυτό κείμενο γράφτηκε το 2011 για τη μη κυβερνητική οργάνωση με τίτλο «Ινστιτούτο Ελληνο-Ισραηλινής Συνεργασίας»

http://makisandronopoulos.blogspot.gr/2017/06/3.html

**Ο Μάκης Ανδρονόπουλος (1955) είναι δημοσιογράφος, οικονομολόγος και συγγραφέας. Διετέλεσε διευθυντής σύνταξης επί σειρά ετών στη «Ναυτεμπορική», στον «Κόσμο του Επενδυτή», στην «Απογευματινή της Κυριακής» και αρχισυντάκτης στο «Κέρδος». Εργάστηκε ως οικονομικός συντάκτης στην «Καθημερινή», το «Έθνος», το «Ποντίκι» και παρουσίασε οικονομικές εκπομπές στα κανάλια ΜΕGA, TEMPO, 7X. Είχε μακρά συνεργασία με τα περιοδικά «Εικόνες», «ΕΝΑ», «Μάνατζερ», «Αγορά», «Τουρισμός», «Άμυνα & Διπλωματία», «Επιλογή», «Travelogue» και «HOT DOC». Δίδαξε δημοσιογραφία στα ΙΕΚ «Ακμή» και «Δομή», καθώς και στο «Εργαστήρι του ΑΝΤ1». Εργάστηκε επίσης στο χώρο της πολιτικής επικοινωνίας.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s